شریک AfricInvest جورج اودو درباره درس‌هایی که بنیان‌گذاران آفریقایی هرگز دریافت نمی‌کنند

این مقاله بر اساس مکالمه‌ای از Voices & Visions، یک پادکست تولید شده از طریق مشارکت بین Tutto Passa Agency و TechCabal، است که به بررسی افراد و ایده‌هایی می‌پردازد که اقتصاد نوآوری آفریقا را شکل می‌دهند.

در برخی روزها، جورج اودو به افراد مسن در رستوران‌ها فکر می‌کند که با نور چراغ‌قوه گوشی‌هایشان تلاش می‌کنند منو را بخوانند. این یک مشاهده کوچک و تقریباً خنده‌دار است. اما برای او، این چیز بزرگ‌تری درباره بازارها، رفتار، و سرعت تحول سیستم‌ها در حالی که مردم از آن‌ها عقب می‌مانند بیان می‌کند.

اودو، شریک ارشد شرکت سهام خصوصی پان‌آفریقایی AfricInvest، نزدیک به دو دهه است که بازارها را پیش از آنکه کاملاً خود را نشان دهند مطالعه می‌کند. امروز، او روی سرمایه، سیاست و کارآفرینی در آفریقا کار می‌کند و به‌طور فزاینده‌ای در کلاس‌های درسی مانند کلاس‌های Columbia Business School حضور دارد.

اما تنش در تفکر او نه بین آفریقا و سرمایه جهانی است. بلکه بین آنچه دانشگاه‌های آفریقایی تدریس می‌کنند و آنچه بازارهای آفریقایی واقعاً طلب می‌کنند است.

او می‌گوید: «فکر می‌کنم همین‌طور است» وقتی در یک مکالمه ضبط‌شده در Voices & Visions، پادکستی که توسط Tutto Passa Agency و TechCabal حمایت می‌شود، از او پرسیده می‌شود آیا خود را یک معامله‌گر می‌داند. «مدتی است در معامله‌سازی هستم، عمدتاً معاملات در سهام خصوصی انجام می‌دهم، اما با همکارانی کار می‌کنم که در معامله‌سازی در اعتبار خصوصی و در سرمایه‌گذاری خطرپذیر درگیر هستند.»

این پاسخ متواضعانه‌ای است برای کسی که به استقرار سرمایه در سراسر قاره‌ای کمک کرده که قوانین سرمایه‌گذاری در آن به ندرت ثابت می‌ماند.

پیش از AfricInvest، اودو یک دهه را در CARE International—یک سازمان بشردوستانه در مبارزه با فقر جهانی—سپری کرد و در سراسر شرق و جنوب آفریقا روی مالیه خرد و توسعه SME کار کرد. او می‌گوید تغییر از مالیه سازمان غیردولتی (NGO) به سهام خصوصی نه فقط یک حرکت شغلی بود، بلکه یک گسست فلسفی بود.

او می‌گوید: «متوجه شدیم که توزیع کمک‌های مالی پایدار نیست. تفاوت بزرگ استفاده از سرمایه تجاری به جای سرمایه نرم بود. سرمایه تجاری، شانس دومی وجود ندارد.»

این جمله مانند یک هشدار خوانده می‌شود زیرا در دنیای اودو، سرمایه صبور نیست. مشروط است و از همان روز اول انضباط، ساختار و شفافیت می‌طلبد، چیزی که او معتقد است بسیاری از بنیان‌گذاران آفریقایی هنوز دست کم می‌گیرند. و چیزی که او پیشنهاد می‌کند، دانشگاه‌های آفریقایی به ندرت به اندازه کافی تدریس می‌کنند.

تفکر وارداتی

در روایت اودو، یکی از بزرگ‌ترین تحریفات در کارآفرینی آفریقایی واردات فکری است.

او می‌گوید: «مردم با term sheet هایی می‌آیند که در جاهای دیگر کار می‌کنند و سعی می‌کنند آن‌ها را کپی-پیست کنند. این‌طور کار نمی‌کند. باید به زمینه فکر کنید.»

آن کلمه «زمینه» اغلب در صحبت‌ها مطرح می‌شود. این کلمه اختصاری او برای همه چیزهایی است که بازارهای آفریقایی را از نظر ساختاری متفاوت می‌کند: تقاضای پراکنده، زیرساخت ناهموار، بازارهای سرمایه نازک، بی‌ثباتی سیاسی، و اکوسیستم منابع مالی که هنوز به شدت به سرمایه‌گذاران خارجی وابسته است.

او اشاره می‌کند که بازارهای نوظهور اکنون تقریباً ۳۰٪ از فعالیت جهانی سهام خصوصی و سرمایه‌گذاری خطرپذیر را تشکیل می‌دهند. اما آفریقا بخش کوچکی از آن باقی می‌ماند. سرمایه، وقتی می‌رسد، گزینشی است.

او می‌گوید: «شاهد بازگشت جریان‌ها بوده‌ایم، کنیا، نیجریه، آفریقای جنوبی، مصر، اما هنوز محتاطانه است.»

در دیدگاه او، خطر نه فقط مالی، بلکه سیستمی هم است.

او می‌گوید: «نمی‌توانید انتخاباتی داشته باشید که کسی ادعا کند با ۹۸٪ برنده شده است. سرمایه‌گذاران بی‌ثباتی را دوست ندارند.»

شکاف‌های زیرساختی مشکل را تشدید می‌کند. او اشاره می‌کند که آفریقا هنوز تنها کسری از ظرفیت مرکز داده جهانی را در خود جای داده است. تجارت درون‌آفریقایی زیر ۲۰٪ گیر کرده، بسیار عقب‌تر از سایر مناطقی که بیش از ۵۰٪ است. اینها نحوه ساختاربندی معاملات، نحوه رشد شرکت‌های نوآفرین و میزان کشش سرمایه را شکل می‌دهند.

آنچه دانشگاه‌ها از دست می‌دهند

انتقاد اودو به نحوه تدریس هنوز کارآفرینی به عنوان یک آرمان در دانشگاه‌های آفریقایی نیز گسترش می‌یابد. دانشجویان در مدارس بازرگانی سراسر قاره طرح‌های تجاری، ارائه و چارچوب‌های اندازه‌گیری بازار را یاد می‌گیرند. اما به ندرت یاد می‌گیرند که سرمایه در محیط‌های مرحله اولیه واقعاً چگونه رفتار می‌کند.

یا اینکه رقیق‌سازی در عمل چگونه کار می‌کند، و چرا یک Simple Agreement for Future Equity (SAFE) ممکن است در برخی معاملات بذر نسبت به سهام ارجح باشد.

اودو درباره بنیان‌گذاری که ۱ میلیون دلار سرمایه اولیه به او پیشنهاد شده بود می‌گوید: «به او توصیه کردم آن را به عنوان سهام نگیرد. آن را به عنوان SAFE note یا اوراق قرضه قابل تبدیل بگیر تا از رقیق‌سازی جلوگیری کنی.»

به گفته اودو، این نوع توصیه معمولاً در کمیته‌های سرمایه‌گذاری در جریان است، اما نه در تالارهای درس آفریقایی. و برای او، این دقیقاً مشکل است.

بنابراین شکاف در بازار، نبود تعامل است، نه نبود اشتیاق. او پیشنهاد می‌کند دانشگاه‌های کنیا هنوز خیلی دور از مکانیزم‌های معامله‌سازی در بازارهای واقعی قرار دارند، جایی که سرمایه ساختاربندی شده، ریسک قیمت‌گذاری شده، و بنیان‌گذاران از موضع‌های نابرابر مذاکره می‌کنند.

او اشاره می‌کند که حتی برنامه‌ریزی جانشینی به ندرت با فوریت تدریس می‌شود. او به الگویی اشاره می‌کند که در آن کسب‌وکارهای خانوادگی برای گذار از بنیان‌گذار به مدیریت حرفه‌ای، یا از ثروت نسل اول به تداوم نهادی دست و پنجه نرم می‌کنند.

بدون آن گذار، مقیاس محدود باقی می‌ماند.

سیگنال‌های از دست رفته

یکی از تیزترین مشاهدات اودو این است که اقتصاد رسمی آفریقا قدرت غیررسمی خود را اشتباه می‌خواند.

او می‌گوید: «SMEها و MSMEها جریان نقدی بسیار بالاتری دارند. یک کسب‌وکار خرد که لباس دست دوم می‌فروشد تمام روز جریان نقدی دارد.»

او می‌افزاید بانک‌ها در تشخیص این واقعیت کند بودند تا زمانی که مؤسساتی مانند Equity Bank و NCBA کنیا شروع به تغییر به سمت مدل‌های وام‌دهی مبتنی بر جریان نقدی کردند. او استدلال می‌کند که همان کوری هنوز در بخش‌هایی از اکوسیستم شرکت‌های نوآفرین وجود دارد، جایی که توجه اغلب به سمت فناوری در مقیاس سرمایه‌گذاری خطرپذیر سوگیری دارد نه کسب‌وکارهای مولد جریان نقدی.

پس چرا کسی مانند اودو اصلاً با مؤسساتی مانند Columbia تدریس یا تعامل می‌کند؟

در چارچوب‌بندی او، پاسخ این نیست که دانشگاه‌های آفریقایی فاقد استعداد هستند؛ بلکه آن‌ها اغلب فاقد نزدیکی به سرمایه در مقیاس هستند. در AfricInvest—که اکنون نایروبی را پس از تونس به عنوان دومین دفتر بزرگ خود می‌شمارد—او شاهد رفتار سرمایه جهانی هنگام روبرو شدن با پیچیدگی آفریقا بوده است.

در نهایت، استدلال اودو این نیست که دانشگاه‌های آفریقایی در حال شکست هستند. بلکه این است که آن‌ها ناقص هستند.

آن‌ها کارآفرینی را به عنوان الهام تدریس می‌کنند در حالی که بازارها اجرا می‌طلبند. آن‌ها مدل‌های کسب‌وکار تدریس می‌کنند در حالی که سرمایه‌گذاران ریسک قیمت‌گذاری می‌کنند. و جایی بین این دو دنیا نسلی از بنیان‌گذاران آفریقایی قرار دارند که تلاش می‌کنند بلندپروازی را به شرکت‌هایی ترجمه کنند که با واقعیت در تماس باقی بمانند.

اودو دوباره می‌گوید: «باید به زمینه فکر کنید»، تقریباً مانند یک ترجیع‌بند.

پادکست کامل را در Spotify گوش دهید.