[TAMBAY] Dasurv ni Sara magpaliwanag — so send her to the impeachment court

Sa Lunes, Mayo 11, ihaharap sa plenaryo ng Kapulungan ng mga Kinatawan o House of Representatives ang ulat ng House committee on justice na nagrerekomendang ma-impeach si Vice President Sara Duterte. Ang sinasabi sa report ay, sa pamantayan ang komité, may “probable cause” na sampahan ng kaso ng impeachment ang Vice President.

Ang plenaryo ay ang malawakang pulong ng lahat ng nanunungkulan na kongresista. Lahat ay obligadong dumadalo at nakikibahagi sa mga gawain tuwing may plenaryo. Sa Mayo 11, ang punong paksa ng plenaryo ay ang impeachment ng Vice President, kaya dapat lang sumipót sila. Mahalaga at makasaysayan ang mga magaganap sa araw na ito.

Kahit ang mga kasapi ng plenaryo ng mga nagmamarunong sa barangay namin ay nasasabík. Akala mo nag-aabang sila ng balik-boksing ni Pacquiao, o laro ni Pinay tennis star Alex Eala.

Kapag iniháin na ang report sa mga mambabatas, siguradong ang kasunod ay mga umáatikabóng diskusyón, paglilinaw, at debáte. Ganyan talaga ang proseso ng impeachment. Ang impeachment ay isang “political process.”  Pagdating sa dulo, nakasalalay ang kapalaran ng Vice President sa resulta ng botohan ng mga nakaupo sa Kongreso. Medyo may pagkakaiba ito sa isang judicial process na ang batayan ay ang bigat ng mga ebidensya.

Ang pagpapasyahan ng bawat kongresista sa botohan ay kung sumasang-áyon sila sa rekomendasyon ng report ng committee on justice na ma-impeach ang Vice President sa mga salang ibinibintang sa kanya.

Sabi ng isang nakatatanda sa grupo naming “feeling experts,” asahan na ang kampihan ayon sa loyalty at linya ng partido pagdating sa magiging desisyon ng bawat kongresista. Para mapanood natin na nagsisipag sila, kikilatis muna ng mga isyu ang mga ‘yan, ‘ika ng lolo ng grupo namin. Pero kapag oras na ng “labasan ng baraha,” malamang ang itutugon nila sa botohan ay ang napagkasunduan nilang mga magkakakampi. 

Politika nga kasi ang proseso ng impeachment. Ang mga impeachable government officials (nakalista ‘yan sa ating Saligang Batas — halimbawa ang president, vice president, etc) ay hindi puwedeng sampahan ng asúnto habang nasa puwesto. Kapag umabuso ang mga ito habang nasa katungkulan pa, impeachment lang ang paraan para mapapanagot sila. Kapag natapos na ang kanilang termino, saka pa lamang masasampahan ng kaso sa husgado ang constitutional officials na lumabag sa batas.

Mabalik lang tayo sa magaganap sa Kamara. May kumpiyánsa ang ilang lider-kongresista ng mga grupong naghahabol na ma-impeach si Sara Duterte na makukuha nila ang tamang bilang ng mga boto. 

Ayon sa Saligang Batas, para maihabla sa Senado na uupong impeachment court na lilitis sa kaso, kailangan aprobahán ng House ang committee report ng isang katlo o one-third ng buong bilang ng kasalukuyang mga kongresista. Ngayong ika-20 Kongreso, iyan ay 106 ng 318 mambabatas sa kapulungan.

Káya raw, at lalagpas pa, pagmamalaki ng mga lider ng pro-impeachment groups.

Bagamá’t isang simpleng mamamayan lamang ang tambay na ito, may mungkahi akong sana’y mapag-isipan ng mga bobotong mga mambabatas. 

Oo nga, ang tanong ay kung sa tingin nila ay dapat makasuhan ang Bise Presidente. Pero, ang sa akin, ito na ang pagkakataon na baka nga hinahangad pa ni Sara Duterte — kaya dapat lang maibigay sa kanya.  Ang isyu na tinutukoy ko ay ang karapatan niyang mapakinggan at masagot ang mga bintang laban sa kanya.

Sa mga panayam, sinasabi ng Bise Presidente na niyurakan ng House justice committee ang kanyang karapatang madinig. Nabanggit na rin ni Duterte na doon siya magsasalita at magpapaliwanag sa Senado na uupong impeachment court.

Ayun naman pala. Pagbigyan na natin po.  

Kahit ‘yung mga kasama ko sa kapulungan ng mga nagdudunong-dunungan, atát na ring marinig si Vice President. Ito ‘yung manunumpa muna siyang magsasabi ng pawang katotohanan, saka ibibigay ang panig niya.

Kung bakit naman kasi ang estratehíya ng Team Sara ay umiwas nang umiwas, hindi sumipot, dedma kung dedma? Pero pagkatapos ng kada pagdinig sa Kongreso, magpapa-press con at magsasalita ang mga abogado niya. Ano ‘yun?

‘Ika nga, “is it me” na hindi ko maubos maisip iyang táktiká na iyan. Iyan kaya’y payo ng mga abogado de kampanilya ng Team Sara? Iwas-iwas, ilag-ilag lang muna.

Kumbagá sa isang laro ng basketball, nakaupo lang sa bangkô ang Team Sara at pinanonood ang kabilang koponan na umiskor nang umiskor. Noong tumunog ang buzzer sa pagtatapos ng laro, siyémpre lumabas na ang kalaban. Saka pa lang tatayo ang Team Sara at sila naman ang panáy buslô ng bola. Eh tapos na nga ang laro. Mayroon nang final score. Zero pa rin kayo. Kumbagá sa larong kalye, not counted na ‘yan.

Tapos, mababalitaan na lang nating magsasampa ng petisyon si Mans Carpio, asawa ni Vice President, na ipatigil ang pag-usad ng impeachment laban sa misis niya. Hindi pinagbigyan ng husgado sa Quezon City ang hiling ni Carpio.

Lahat ng kasong impeachment ay makasaysayan. Lahat ay mahalagang bahagi ng mayábong na demokrasya. Pero may katangì-tangì aspekto itong kasong impeachment ng Vice President. Siya ang unang bise presidente na posibleng makasuhan. Ang ikalawa at marahil mas makabuluhang dahilan ay hangad ni Sara Duterte na tumakbo sa pangkapangulo sa 2028. 

Hindi biro-biro ang mga akusasyon kay Sara Duterte.

At kung hindi niya sasagutin o masagot ang mga ito nang maayos, wala siyang karapatang maging lider ng ating bansa. May prosesong dapat siyang daanan tungo sa ambisyong nais niyang abutín.  

Nakaabang kami. Nakamasid.

Dasurv ni VP Sara ang marinig, mangatuwiran, magpaliwanag. Mga dear kongresista, buksan ninyo para sa kanya ang ruta patungo sa Senado.

Pero, higit sa lahat, pinaka-dasurv ng sambayang Filipino na marinig ang panig ni VP Sara. Kaya sa mga tagadepensa ng Team Sara, huwag na kayong gumawa pa ng mga balakid. Magpaliwanag na siya sa Senado. – Rappler.com

Si Chito de la Vega ay Tambay ng Rappler dalawang beses kada buwan. Kasama rin siya sa mga anchor-host ng programang Balita Kwento Serbisyo ng DZME 1530.