Rozumienie doskonałości artystycznej poprzez Marię Callas

DLA TYCH, którzy chcą zgłębić, co znaczy być wielkim i poświęcać się dla sztuki — oraz dla miłośników opery podziwiających legendarną primadonnę Marię Callas — nadchodząca produkcja Philippine Opera Company (POC), Master Class, jest pozycją obowiązkową.

Przedstawia fikcjonalizowany obraz klas mistrzowskich prowadzonych przez prawdziwą śpiewaczkę operową — w tej roli Menchu Lauchengco-Yulo — w latach 70. XX wieku.

Przedstawienia odbędą się w Audytorium im. Carlosa P. Romulo w RCBC Plaza od 15 do 30 maja.

Napisany przez dramaturga Terrence'a McNally'ego, Master Class został po raz pierwszy wystawiony w nowojorskim John Golden Theater w 1995 roku, w reżyserii Leonarda Foglii, z Zoe Caldwell w roli Marii Callas. Sztuka zdobyła wiele nagród, w tym Tony Award dla najlepszej sztuki.

Inscenizacja POC z 2026 roku, wyreżyserowana przez Jaime del Mundo, powstaje w czasach, gdy sztuka jest deprecjonowana i pomijana na rzecz trendów epoki cyfrowej i wiralności, a w imię politycznej poprawności poddawana sanityzacji.

WARTOŚĆ SZTUKI
Pan Del Mundo powiedział mediom podczas pokazu przedpremierowego 21 kwietnia, że widzowie mogą oczekiwać sztuki o miłości i pasji, napędzanej „pragnieniem starszego pokolenia śpiewaków, by przekazać coś młodszemu pokoleniu."

Choć Master Class oferuje spojrzenie za kulisy opery, nie jest dokumentem. Dramaturg McNally napisał tę sztukę po obejrzeniu klasy mistrzowskiej innego śpiewaka i postanowił połączyć ten koncept z postacią pani Callas — wcielenia opery tamtej epoki — która była już w podeszłym wieku i uczyła młodych śpiewaków.

„Mam nadzieję, że widzowie uświadomią sobie przez to, ile pracy jest w to wkładane, ile się od nich wymaga. To dodaje wartości, jaką ma sztuka" — powiedział pan Del Mundo. „Jednym z powodów, dla których sztuka jest bagatelizowana, nie jest brak ekspozycji, lecz to, że wiele osób nie rozumie jej wartości. Ta sztuka pokazuje krew i pot, które artysta wkłada w swoją pracę."

Ikoniczna kwestia pani Callas brzmi: „ho dato tutto a te" (dałam ci wszystko), która doskonale oddaje ten sposób myślenia. „Ta sztuka jest dla każdego, kto uważa, że sztuka jest ważna, i dla każdego, kto uważa, że sztuka jest nieważna" — dodał.

KAMIEŃ MILOWY

Master Class wyznacza też kamień milowy dla POC, które świętuje swój 25^. sezon jubileuszowy. Firma wystawiła tę sztukę już w 2010 roku, lecz obecny jubileuszowy powrót ma inny cel — „uhonorowanie legend, które ukształtowały świat operowy, przy jednoczesnym potwierdzeniu przekonania, że prawdziwe mistrzostwo artystyczne wymaga odwagi, dyscypliny i duszy."

Pan Del Mundo zwrócił uwagę na to, że opera powstała bardzo dawno temu i przez ostatnie dziesięciolecia przeszła wiele zmian — od wpływu pani Callas, przez pojawienie się telewizji, aż po erę cyfrową.

„Teraz możemy się z tego wiele nauczyć. Lata temu, gdy po raz pierwszy uczestniczyłem w zajęciach, gdzie śpiewał śpiewak operowy, po raz pierwszy odkryłem, że się poci. Nigdy nie zdajemy sobie sprawy, że pracują tak ciężko, że się pocą" — powiedział.

P.C. I P.C.
Maria Callas, okrzyknięta najwybitniejszym dramatycznym sopranem swojej epoki, przekraczała granice w świecie opery. Urodzona w Nowym Jorku w 1923 roku z greckich rodziców, jej występy we Włoszech przyniosły jej powszechne uznanie, podkreślając jej niezwykłą wszechstronność w repertuarze obejmującym Wagnera, Verdiego i Pucciniego.

Dla pani Lauchengco-Yulo, która nie ma wykształcenia operowego, granie starszej wersji legendarnej śpiewaczki jest ulgą, ponieważ nie wymaga od niej śpiewania opery — jedynie nauczania studentów.

„Historia opery jest często dzielona na P.C. i P.C. (przed Callas i po Callas). Wniosła dramatyzm i włączyła aktorstwo do swojego śpiewu" — wyjaśniła. „I była bardzo wymagająca wobec swoich studentów, ponieważ dla niej liczyła się pasja, warsztat i bycie najlepszym, jakim możesz być."

W obsadzie znaleźli się: Louie Angelo Oca jako akompaniator, Alexandra Bernas, Arman Ferrer i Angeli Benipayo jako studenci pani Callas oraz Nelsito Gomez jako sufler sceniczny.

Scenografia i projekcje są dziełem Joeya Mendoby, a kostiumy zaprojektowała Zeny Gutierrez.

100% ZAANGAŻOWANIA
Pani Lauchengco-Yulo powiedziała, że utożsamia się ze swoją postacią „bardzo mocno."

„Angażuję się w 100% w każdą rolę. Lubię myśleć, że jestem gdzieś w pobliżu jej idei bycia wiernym swojemu rzemiosłu" — powiedziała. „Uczę z dużą ilością analizy tekstowej, gdzie poza głosem rozkładamy na czynniki pierwsze to, co mówisz."

Jest też coś bardziej osobistego. „Utożsamiam się też ze starzeniem się i niemożnością grania tych samych ról. Jestem na etapie, gdy przechodzę w reżyserię, nauczanie i przekazywanie dalej."

W 1971 roku pani Callas uczyła w prestiżowej Juilliard School. Te sesje, z których czerpał pan McNally pisząc sztukę, ukazywały ją pracującą z młodymi śpiewakami, a jednocześnie rozważającą swoje życie, triumfy, poświęcenia i nieustanne dążenie do artystycznej prawdy.

OPERA NA FILIPINACH
POC to jedyna profesjonalna firma operowa w kraju, która konsekwentnie produkuje spektakle operowe i kameralną muzykę klasyczną. Założona w 1999 roku, jednym z jej zobowiązań jest „przełamywanie postrzegania opery jako elitarnej."

Dzięki temu wystawiała przedstawienia poza tradycyjnymi przestrzeniami teatralnymi — w galeriach handlowych, kościołach, szkołach, parkach i centrach społecznościowych, czyniąc muzykę klasyczną bardziej dostępną.

Założycielka, prezes i dyrektor artystyczna POC, Karla Gutierrez, powiedziała mediom, że Master Class było idealnym sposobem na upamiętnienie 25^. sezonu, ponieważ przypomina nieco „uczestnictwo w Operze 101."

„Musimy dotrzeć do studentów, którzy mogą nauczyć się doceniać operę. Będziemy mieć też program dla nauczycieli, w którym ktoś zaadoptuje nauczyciela, by mógł obejrzeć spektakl" — powiedziała.

Motywacją do tego jest problem filipińskiego systemu edukacji, w którym nauczyciele MAPEH — muzyki, sztuki, wychowania fizycznego i zdrowia — mają niewystarczające i zbyt szerokie rozumienie czterech przedmiotów, których uczą.

„Nie mają dobrych modułów. To poważny problem i sprawia, że promowanie muzyki klasycznej jest jeszcze trudniejsze. Dlatego realizujemy wiele niekonwencjonalnych produkcji, mówiąc im, że to jak oglądanie musicalu" — powiedziała pani Gutierrez. „Dlatego POC skupia się na programie rozwoju publiczności."

W ramach jednej inicjatywy zasięgowej w Tondo udali się do budynku, gdzie na pierwszym piętrze znajdował się palengke, a na drugim piętrze szkoła. „Jeśli sprawisz, że to będzie zabawne dla dzieci, pojawia się zainteresowanie. Najważniejsze jest to, że potrzebujemy wsparcia rządowego. Wiele publicznych szkół nie ma nawet żadnych instrumentów" — powiedziała.

Pani Gutierrez rozważała zamknięcie POC w 2020 roku, ponieważ firma nie radziła sobie dobrze. Wzięła urlop i odwiedziła Los Angeles Opera, gdzie zapytała o sprzedaż biletów.

„Powiedzieli mi, że to ogólnoświatowy problem i jedynym, który zarabia, jest Met [Metropolitan Opera w Nowym Jorku]" — wyjaśniła. „To, co zrobiliśmy, to przeprogramowanie firmy tak, by skupić się na studentach, ponieważ to oni będą następnymi nabywcami biletów. Skupiamy się na rozwoju publiczności."

Master Class grane jest od 15 do 30 maja w Audytorium im. Carlosa P. Romulo, RCBC Plaza, Ayala Ave. w rogu Gil Puyat Ave., Makati City. Bilety dostępne są przez Ticket2Me. — Brontë H. Lacsamana