Tokenomika to nie tylko podaż tokenów, a założyciele wciąż popełniają te same błędy

Kiedy projekt kryptowalutowy publikuje swoje tokenomiki, ludzie najczęściej patrzą najpierw na wykres podaży.

Typowe ogłoszenie przydziela 25% tokenów zespołowi, 30% walidatorom, kolejną część społeczności oraz osobną pulę pod ewentualny airdrop. Kanały influencerów podają te liczby, dodają harmonogram uwalniania i prezentują ekonomię projektu jako prostą tabelę przydziału.

Wielu początkujących założycieli poznaje tokenomiki przez takie posty. Zaczynają wtedy postrzegać tokenomiki jako informację, kto i kiedy dostaje odblokowane tokeny.

Prawdziwe tokenomiki to znacznie więcej. Definiują one ekonomiczną wartość stojącą za tokenem. Wyjaśniają:

1. Dlaczego istnieje dany token;
2. Jak tworzy wartość;
3. Kto go potrzebuje;
4. Jak użytkownicy mogą na nim zarabiać;
5. Jak inwestorzy mogą wyjść z projektu;
6. Jak może się rozwijać popyt po starcie.

Według 8Blocks założyciele często mylą projektowanie podaży tokenów z prawdziwymi tokenomikami. Tabela podaży ma swoją wartość, ale stanowi tylko część znacznie większego dokumentu ekonomicznego.

Tokenomiki stały się pełnym modelem ekonomicznym

W pierwszych latach zbierania funduszy w krypto tokenomiki były często proste. Projekt mógł opublikować wykres dystrybucji, dodać warunki uwalniania, opisać podstawową użyteczność i przejść do sprzedaży tokenów.

Rynek się rozwinął. Inwestorzy, użytkownicy, giełdy i partnerzy ekosystemowi oczekują teraz głębszego wyjaśnienia działania tokena w projekcie.

Współczesne tokenomiki obejmują użyteczność tokena, mechanikę zarabiania, prawa do zarządzania, emisje, mechanizmy równoważące, zachęty, wykorzystanie skarbca, logikę dystrybucji i zachowanie na rynku wtórnym.

Ostatecznym celem tokenomików jest odpowiedź, dlaczego dany token w ogóle istnieje.

Każda część dokumentu powinna na to odpowiadać. Jeśli token daje dostęp do produktu, model musi wyjaśnić, jak to działa. Jeśli użytkownicy zyskują nagrody za udział, model pokazuje, skąd biorą się te nagrody. Jeśli posiadacze zyskują wpływ na projekt, zarządzanie wymaga przejrzystych procedur i powiązania z działaniem projektu.

Procenty wyjaśniają tylko własność. Nie mówią nic o popycie, zachętach, zachowaniu czy przetrwaniu projektu w dłuższej perspektywie.

Założyciele potrzebują tokenomików przed startem

Szczegółowe tokenomiki pozwalają założycielom lepiej zrozumieć produkt, który wprowadzają na rynek.

Wiele projektów z tokenami zaczyna się od pomysłu na produkt i dodaje token dopiero na końcu jako narzędzie do zbiórki środków, angażowania społeczności lub rozwoju. To wprowadza wewnętrzny chaos. Zespół produktowy, prawny, marketingowy, biznesowy, inwestorzy oraz community managerowie mogą inaczej definiować rolę tokena.

Prawidłowy dokument tokenomików daje wspólną logikę ekonomiczną dla całego projektu. Każda osoba wie wtedy, do czego służy token, kto go potrzebuje, dlaczego może pojawić się popyt, jak token trafia w obieg i jakie są plany po premierze.

Słabe tokenomiki zostawiają zbyt dużo miejsca na domysły. Konsultanci mogą dać założycielom niepełne wskazówki. Zespoły oczekują jednego rezultatu, a faktyczny mechanizm daje coś zupełnie innego. Marketing obiecuje benefity, których model ekonomiczny nie daje rady zrealizować.

Problem pojawia się zwykle po TGE. Użytkownicy dostają token i pytają, po co go trzymać. Inwestorzy szukają opcji wyjścia. Market makerzy nie widzą popytu. Zespół zaczyna podejmować decyzje w presji czasu.

W tym momencie tokenomiki stają się naprawą, a nie przemyślanym modelem ekonomicznym.

Inwestorzy używają tokenomików do analizy fundamentalnej

Dla inwestorów tokenomiki to jedno z najważniejszych narzędzi oceny projektu przed zakupem lub inwestycją.

Poważny inwestor potrzebuje czegoś więcej niż wykresu podaży. Musi rozumieć presję uwalniania, oczekiwany popyt, przychody projektu, zachęty dla użytkowników, strategię skarbca, prawa do zarządzania oraz możliwe ścieżki wyjścia. Ważne jest też, czy token naprawdę działa wewnątrz projektu, czy spełnia wyłącznie rolę fundraisingową.

Szczegółowe tokenomiki pomagają inwestorom ocenić ryzyko. Mogą oszacować, ile podaży trafi na rynek, kiedy mogą pojawić się spadki, które grupy sprzedadzą tokeny i czy późniejszy popyt ma rzeczywiste źródło.

Harmonogram uwalniania pokazuje, kiedy tokeny trafiają na rynek. Nie wyjaśnia jednak, kto i dlaczego może je kupić, co sprawia, że użytkownicy chcą je trzymać, ani jak projekt planuje przetrwać podczas słabszych okresów na rynku.

To dlatego tokenomiki często odróżniają poważne projekty od chwilowych premier. Mocny dokument daje inwestorowi wystarczająco dużo danych, aby ocenić, czy zespół naprawdę przemyślał ekonomię swojego produktu.

Wyniki na rynku wtórnym zaczynają się przed TGE

Największy test dla tokenomików zaczyna się po premierze.

Projekt może przyciągnąć uwagę, uzyskać notowania, zrobić airdrop i zbudować pierwszą falę zainteresowania. Gdy token zaczyna być swobodnie handlowany, rynek sprawdza, czy istnieje rzeczywisty popyt poza fazą premiery.

Jeżeli model koncentruje się tylko na dystrybucji, odpowiedź najczęściej jest słaba. Przydziały dla zespołu, inwestorów, ekosystemu i społeczności są ustalone, ale nie wiadomo, skąd przyjdzie popyt po premierze. Model koncentruje się na tym, jak tokeny wchodzą do obiegu, ale nie wyjaśnia, dlaczego użytkownicy, partnerzy lub uczestnicy rynku mieliby je kupić później.

Mocniejszy model tokenomików analizuje rynek wtórny już przed TGE. Uwzględnia wykupy, źródła przychodów, równowagę nagród, popyt na użycie i mechanizmy spalania tokenów. Takie rozwiązania ograniczają niepotrzebną presję sprzedażową i dają tokenowi powód, by pozostać aktywnym po pierwszej fali zainteresowania.

To zmusza założycieli do powiązania tokena z prawdziwą logiką biznesową. Projekt ze słabymi przychodami, niejasną użytecznością i małym popytem użytkowników napotka problemy, gdy ekscytacja po starcie minie.

Wiele tokenów z ubogą tokenomiką przetrwa tylko od jednego do trzech miesięcy, a następnie traci impet. Wczesni nabywcy wychodzą, nagrody powodują presję sprzedażową, a projektowi brakuje silnego mechanizmu ekonomicznego, który odbudowałby popyt.

Użyteczność tokena wymaga szczegółów

Użyteczność to jedno z najbardziej nadużywanych słów w projektowaniu tokenów.

Projekty często twierdzą, że token będzie dawał dostęp, zniżki, nagrody, udział w zarządzaniu, staking i uczestnictwo w ekosystemie. Na początku brzmi to mocno, jednak użyteczność nabiera znaczenia tylko wtedy, gdy każda funkcja ma określoną rolę ekonomiczną:

• Użyteczność związana z dostępem powinna wyjaśniać, co token odblokowuje i dlaczego użytkownik go do tego potrzebuje.
• Użyteczność nagrody powinna pokazywać, skąd pochodzą nagrody i jak emisje pozostają zrównoważone.
• Użyteczność zarządzania powinna zapewniać posiadaczom realny wpływ w jasnych granicach.
• Użyteczność stakingu powinna tłumaczyć, co stakerzy dają protokołowi i dlaczego otrzymują za to wynagrodzenie.

Kluczową kwestią jest cel ekonomiczny. Każde zastosowanie powinno generować popyt, poprawiać retencję, wspierać operacje lub łączyć uczestników wokół długoterminowej wartości.

Token z wieloma niejasnymi funkcjami może pozostać słaby. Token z mniejszą liczbą, ale lepiej zdefiniowanych funkcji, może mieć solidniejszą bazę ekonomiczną.

Silna tokenomika łączy założycieli, użytkowników i inwestorów

Silna tokenomika wprowadza spójność w całym projekcie.

Założyciele wiedzą, co uruchamiają. Inwestorzy rozumieją ryzyko i warunki wyjścia. Użytkownicy wiedzą, dlaczego token jest przydatny. Społeczność pojmuje, jak uczestnictwo buduje wartość. Zespół zna mechanizmy wspierające gospodarkę po starcie.

Ta spójność jest szczególnie ważna podczas trudniejszych okresów rynkowych. Ceny tokenów mogą spadać, płynność się pogarsza, a uwaga użytkowników słabnie. Projekty z dopracowaną tokenomiką mają większą szansę na reakcję poprzez zaplanowane mechanizmy, zamiast podejmować pospieszne decyzje.

8Blocks uważa, że tokenomika powinna stanowić centrum projektowania projektu, a nie być wrzucona na końcu jako wykres dla inwestorów.

Tabela podaży tokenów pokazuje ich dystrybucję, a harmonogram vestingu mówi, kiedy tokeny się odblokują. Prawdziwa tokenomika wyjaśnia jednak, dlaczego token zasługuje na miejsce w gospodarce projektu i jak może działać po starcie.

BeInCrypto Polska - Tokenomika to nie tylko podaż tokenów, a założyciele wciąż popełniają te same błędy