[Newspoint] Przywracanie Siły Ludu

W swoim pierwszym i udanym wydaniu, People Power zdefiniowała milion obywateli zgromadzonych na głównej autostradzie kraju, EDSA, którzy czuwali, by obalić dyktatora w drodze pokojowego protestu. To było cztery dekady temu, ale przy coraz szybszym tempie życia od tamtej pory, tym, którzy brali w tym udział, może się wydawać, że to nie tak dawno. 

Z kolei dla tych, którzy urodzili się zbyt późno, by mieć świadome wspomnienie tamtych wydarzeń, People Power należy do innego świata. Co więcej, dzięki technologii, która pozwala ich pokoleniu żyć wygodnie, bez ryzyka, choć wirtualnie, we własnym świecie, jej dziedzictwo pozostaje niedocenione. A ponieważ technologia ta jest tu, by zostać, i nieubłaganie wciąż ewoluuje, obwinianie jej jest bezużyteczne, a wręcz defetystyczne. 

Wina leży bezpośrednio po naszej stronie — pokolenia EDSA — za to, że nie potrafiliśmy na nowo zdefiniować i osadzić People Power dla kolejnych pokoleń. A może sami wciąż szukamy racjonalnego rozumienia People Power? 

Po pierwsze, nic z tego nie było zaplanowane. To był bardziej przypadek lub, jeśli wolisz, jakiś zrządzenie losu: przedwcześnie odkryty zamach stanu przeciwko dyktatorowi staje się punktem zbornym protestu; aktywistyczny arcybiskup Manili wzywa do obywatelskiego działania, a wezwanie to przenosi się i jest słuchane jak niebieski nakaz; i, aby zakończyć impas, Stany Zjednoczone wycofują swoje poparcie dla dyktatora, de facto kapitulują w jego imieniu i wywożą go na wygnanie.

W każdym razie People Power nie musi być EDSA, gdzie milion z nas wylewa się na ulice prowadzonych przez jakąś niewidzialną pasterską rękę. People Power polega na mówieniu prawdy i walce o nią z władzą. Może to być protest organizowany przez osobne grupy wyrastające na różnych frontach, w tym na platformach internetowych, o ile realizują wspólną sprawę.

Obserwuję protesty prowadzone w taki właśnie sposób i uderzające jest dla mnie, że przypominają partyzantkę, która pasuje do naszego temperamentu i możliwości jako narodu walczącego, rozrzuconego po siedmiu tysiącach wysp. Jednak w obecnym zastosowaniu taktyka ta wydaje mi się osłabiona przez zbyt małe podejmowanie ryzyka i pomieszane cele.

Oczywiście w tej chwili żadna troska nie jest ważniejsza niż niezwłoczne wszczęcie i przeprowadzenie procesu impeachmentowego Sary Duterte — „bezzwłocznie", jak nakazuje sama Konstytucja. Jest to przecież procedura przeznaczona na wypadek nagłego zagrożenia — aby powstrzymać urzędnika potencjalnie powodującego dalsze poważne niebezpieczeństwo dla narodu. 

W istocie sprawa Duterte wzbudza szczególny alarm. Poza zarzutami o sprzeniewierzenie ogromnych kwot — setek milionów pesos podatników — jest ona stawiana przed sądem za własne dumne i wielokrotne przyznanie się do wynajęcia zabójcy, aby zamordować prezydenta na wzór gangsterski. Zuchwałości spisku dopełnia układ obliczony na własną korzyść — z pewnością konstytucyjny, choć mający zastosowanie jedynie w naturalnym biegu wydarzeń — w którym wiceprezydent, w tym przypadku potencjalny wielki defraudant i morderca, przejmuje władzę w razie niezdolności prezydenta do sprawowania urzędu.

Dodatkowy alarm wzbudza każda oznaka, że nowa większość w Senacie, która przejęła władzę w wyniku zamachu tuż przed tym, gdy Senat mógł się ukonstytuować jako sąd impeachmentowy, zamierza manipulować procesem, by wybronić Duterte. To czyni Senat głównym frontem protestu. 

Prowadzeni przez zatwardziałych zwolenników prezydentury ojca Duterte, senatorowie ci z rosnącą desperacją walczyli z rozwiązaniami, które mogłyby zepchnąć ich do mniejszości — jakiejkolwiek politycznej mniejszości — zwłaszcza rozwiązaniami, które mogłyby skutkować pociągnięciem do odpowiedzialności za wykroczenia, z których każde z nich mogło ujść bezkarnie za rządów Rodrigo Duterte lub pod jego resztkowym wpływem. Jedynie realna perspektywa sprawiedliwości odwetowej skłoni ich do poważnej refleksji — aresztowanie, zatrzymanie, proces. 

Rzecznik Praw Obywatelskich i Ministerstwo Sprawiedliwości wydają się robić swoje, by pchnąć sprawy w tym kierunku. Sądy ze swojej strony wyglądają na bardziej niezależne niż za transakcyjnych i zastraszających, niemal autokratycznych rządów Rodrigo Duterte. 

Gdzie więc w tym schemacie mieści się działanie obywatelskie? Jego miejsce jest właściwie proste i tradycyjne, ale skoro chodzi o zademonstrowanie siły People Power, lepiej, by było wymierzone śmiało i efektownie. Wyrzuty sumienia wobec takich postaci jak Alan Peter Cayetano czy Joel Villanueva są żartem w takim samym stopniu, w jakim oni sami są żartem — jako samonamaszczeni moraliści.

Historia oferuje skuteczne alternatywy. Nawet w rzymskim eksperymencie z republiką przedstawicielską obywatele rzucali pociskami w polityków — kamieniami, cegłami, dachówkami — choć mogło to być motłochowe odreagowanie zbyt świeżej, bezlitosnej imperialistycznej przeszłości. Bardziej odpowiednim wzorcem byłaby praktyka stosowana w Europie od średniowiecza po czasy nowożytne. W jej ramach za pociski służą natomiast warzywa i owoce równie zgniłe jak ich cele. Nic podobnego nie zostało dotychczas wypróbowane wobec naszego własnego, w pełni zasługującego na to Senatu — nawet jeśli jedynym grożącym ryzykiem jest aresztowanie za zaśmiecanie. 

To tyle o People Power. – Rappler.com